سیر تا پیاز تعمیرات و ساخت‌ و ساز روی زمین و املاک اوقافی

ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی و املاک اوقافی

 

با توجه به ماهیت املاک و زمین­‌های اوقافی یک‌سری محدودیت­‌هایی در انجام تعمیرات و یا ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی و این دسته از املاک وجود دارد که در صورت آشنا نبودن با این ضوابط و مقررات ممکن است باتجربه تلخ و ناخوشایندی مواجه بشوید. زمین­‌ها و املاک اوقافی ممکن است از سوی اداره اوقاف به اشخاص اجاره داده بشود. پرسش اینجا است که آیا اگر ملک اوقافی نیاز به برخی تعمیرات و یا تغییرات داشته باشد، مستأجر می­‌تواند اقدام به تعمیرات کند؟ اگر پاسخ مثبت است مرجع این درخواست کجاست؟

حتما بخوانید : رازهای فروش املاک وقفی!

قانون ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی
قانون ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی

اصولاً مستأجر هر ملکی برای انجام تعمیرات موردنیاز در املاک اجاره‌­ای باید مراتب را به موجر یا مالک اطلاع بدهد و اجازه او اقدام کند. در املاک وقفی نیز این موضوع باید از سوی مستأجر رعایت شود. مرجع این درخواست نیز شخص متولی است. در املاک وقفی که از نوع وقف عام باشد این اجازه باید از اداره اوقاف به عمل آید. اگر متولی به هر دلیلی اجازه تعمیر یا تغیری در ملک وقفی اجاره­‌ای به مستأجر آن ملک ندهد، قاعدتاً چون مستأجر نمی­‌تواند از مورد اجاره استفاده کامل ببرد بنابراین اجاره برای مدت باقی‌مانده باطل است.

حتما بخوانید : ۴نکته مهم درباره هزینه تعمیرات مکانهای اجاره ای

ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی و املاک اوقافی و سند اعیانی

اگر زمینی از طرف اوقاف به کسی اجاره داده شود و به مستأجر اجازه احداث بنا و ساختمان روی آن زمین داده بشود و مستأجر مبادرت به احداث بنا کند، پس آن مستأجر مالک بنا محسوب می­‌شود و فقط باید اجاره عرصه (زمین بدون بنا) را به اوقاف پرداخت بکند. یک نکته مهم در رابطه با ساخت‌وساز روی زمین­‌های وقفی این است که اگر اوقاف اجازه ساخت‌وساز بدهد معمولاً برای اعیانی یعنی بنای ساخته‌ شده روی زمین وقفی، سندی تحت عنوان سند اعیانی به نام مستأجر صادر می­‌شود.

قانون ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی
قانون ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی

حتما بخوانید : آشنایی با هزینه های مشترک ساختمان

متأسفانه بعضی از مستاجرین املاک اوقافی بدون اجازه اوقاف مبادرت به ساخت‌ و ساز روی زمین وقفی و احداث بنا روی زمین اجاره‌­ای که از اوقاف گرفته‌اند می­‌کنند که در صورت عدم دریافت اجازه قبلی یا رضایت بعدی اوقاف، عمل مستأجر در حکم تصرف و غصب می­باشد و پس از شکایت از سوی دادگاه دستور قلع‌وقمع بنای احداث‌شده روی زمین داده می­شود.

کسی که مالک اعیانی روی زمین وقفی باشد با اجازه اوقاف می­‌تواند ملک خود را به شخص دیگری بفروشد. علت این اجازه آن است که ملک مستأجر روی زمین (عرصه) وقفی است و استفاده اعیانی مستلزم استفاده و یا ورود به زمین وقفی است که در اختیار اداره اوقاف می­باشد. در صورت تجویز فروش، از سوی اداره اوقاف یک اجاره‌نامه نسبت به عرصه با خریدار بسته می­‌شود.


اگر سوال یا مشکل حقوقی درباره موضوع این مقاله دارید پایین همین صفحه کامنت بزارید

مشاور حقوقی ملک

محمدرضا فولادی هستم ، وکیل و متخصص دعاوی ملکی و قراردادها

با انجام مشاوره تخصصی قبل از هر معامله، قرارداد و معاملات ملکی خود را بیمه کنید

 


اشتراک گذاری این مطلب

119 دیدگاه دربارهٔ «سیر تا پیاز تعمیرات و ساخت‌ و ساز روی زمین و املاک اوقافی»

  1. سلام وقت بخیر. زمینی داریم که پنجاه درصد ان اوقاف است البته بیست سال قبل زمین را از شخصی به صورت قولنامه خریده ایم ایا برای ساخت باید از اوقاف اجازه بگیریم ؟اگر جواب مثبت است پول پرداختی بیست سال قبل چه میشود؟ تشکر

    پاسخ
    • سلام و درود
      باید اجازه بگیرید. باید جریمه پذیره پرداخت کنید

      پاسخ
  2. سلام من از بخشی از ملک اوقافی بدون اجازه اوقاف یک مغازه ۶۶ متری احداث نمودم و حالا اوقاف از من پذیره تغییر کاربری ۸۰ میلیون تومانی به صورت نقد می خواد ایا من می توانم مطالبه برای هزینه احداث مغازه بر روی زمین اوقافی باشم

    پاسخ
  3. سلام و عرض ادب خدمت شما
    خانه ای قدیمی که نزدیک ۶۰ سال پدربزرگ و پدرم در اونجا زندگی کردند، عرصه و اعیان در اختیار اوقاف میباشد. اکنون با مراجعه به اوقاف قصد سرمایه گذاری دارم. سوال اینکه اگر برای احداث نیاز به یک ساخت و سازگر داشته باشم، نحوه مشارکت با اوقاف به چه صورت خواهد بود؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      عرصه باید برای شما باشد تا از اوقاف اجازه ساخت بگیرید

      پاسخ
  4. با سلام و عرض خسته نباشید
    پدربزرگم ۴۰ سال پیش ملکی ساخته که ورودیش تازه متوجه شدیم اوقافی هستش
    حیاط جلوی منزل به مساحت ۶۰ متر مربع که پدر بزرکم از شخصی که قبلن روی این زمین بوده خریداری شده برای ورودی به کوچه مشکلی که الان هست اینکه میخوایم بدیم بسازبفروش بسازه ولی تا فهمیدن این قضیه هست قبول نمی کنن … میگن فروش نمیره و ارزش زمینو خیلی کمتر از اونچیزی که هست قیمت میزارن برای فروش نه میتونیم بسازیم نه با این قیمت مفت که ۴۵٪ زیر ارزشش میگن بفروشیم … واقعا نمیشه کاری کرد؟
    بازای اون متراژ مثلا جای دیگه زمین بدیم یا اینکه بتونیم بخریم؟
    با تشکر پاسخ بدید ممنون میشم
    مساحت کل بنا ۵۰۰ مترمربع هستش

    پاسخ
    • سلام و درود
      ملک اوقافی همیشه قیمتش پایینه و کاریش نمیشه کرد چون عرصه ان متعلق به اوقافه

      پاسخ
  5. سلام اگر یک زمین اوقاف جهت ساخت مطابق قوانین شهرداری دارای اصلاحی باشد. آیا اداره اوقاف از مستاجر که قصد ساخت را دارد مبلغی جهت اصلاحی دریافت میکند؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      جز مسائل داخلی اوقاف است و باید باهاشون مذاکره کنید

      پاسخ
  6. با سلام .من روی زمین پدرم که اوقافی است یک دوطبقه ساخته ام .لازم به ذکر است که ملک دارای سند شش دانگ و دارای پروانه و پایان کار شهرداری نیز می باشد. اکنون اوقاف از بنده خواسته که مبلغ ۱۳ میلیون تومان بپردازم .
    جهت اطلاع عرض میکنم که پدرم اجاره اوقاف را هر سال پرداخت کرده است و از این بابت هیچگونه بدهی به اوقاف نداشته است.
    اکنون سوال بنده این است که آیا درخواست پرداخت مبلغ ۱۳ میلیون تومان از طرف اوقاف قانونی است؟
    با تشکر

    پاسخ
    • سلام و درود
      اگر اجازه برای ساخت نگرفتید میتواند درخواست قلع و قمع کند. بهتر است مصالحه کنید

      پاسخ
  7. عرض سلام وادب و خسته نباشید
    آیا مستاجر زمین وقفی در راستای نامه صادره از اداره اوقاف می تواند درخواست صدور پروانه ساخت از شهرداری نماید؟
    اگر شهرداری نظر به اینکه درخواست کننده مالک زمین نمی باشد درخواست مستاجر را با وصف اینکه طبق قرارداد اجاره، اداره اوقاف اجازه ساخت بنا را به مستاجر اعطاء نموده باشد را رد نماید،مستاجر جهت اخذ پروانه ساخت چه اقدامی باید انجام دهد؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      ۱- باید از ائقاف اجازه ساخت بگیرد.
      ۲- باید علیه شهرداری در دیوان عدالت اداری شکایت کند

      پاسخ
  8. سلام،تصمیم داشتم جهت سرمایه گذاری یک قطعه از زمین کشاورزی رو بخرم،که بعد متوجه شدم اوقافیه،آینده خوبی داره،اما به خاطر اوقاف بودنش مردد شدم،شما توصیه به خریدش میکنید،یا بهتره جای دیگه ای سرمایه گذاری کنم؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      زمین اوقافی از اسمش همه می ترسند. جای بهتر سرمایه گذاری کنید

      پاسخ
  9. سلام جناب وکیل خسته نباشد،
    ما خونمون جز ملک های اوقافی هستش.میخواستم بدونم اگه مجوز ساخت بگیریم برای هر کدام از واحد ها ما میتونیم سند بگیریم و بفروشیم؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      بله سند اعیانی میدهدند و میتوانید براحتی بفروشید.

      پاسخ
  10. سلام. خسته نباشید.
    تو یک سایت خبرگزاری خوندم که نوشته بود: خانه های کلنگی اوقافی مانع اصلی بر سر راه نوسازی بافت های فرسوده تهران هستند.
    یعنی اگه یه خونه کلنگی اوقافی باشه؛ بساز بفروش حاضر نمیشه بیاد اون خونه کلنگی رو بسازه و اپارتمان کنه؟
    بعضی ها میگن بساز بفروش باید اول بره قیمت زمین خونه کلنگی اوقافی رو بپردازه به متولی موقوفه تا زمین از وقف خارج شه؛ بعد بیاد بسازه و اپارتمان کنه و بفروشه. این حرف درسته؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      خیر. فقط از اوقاف یا متولی اجازه ساخت میگیرند و بعد سند اعیانی صادر میشه و میفروشید.

      پاسخ
  11. سلام .وقت تون بخیر یک زمین اوقافی داریم که بدون اجازه اوقاف دیوار کردیم . اوقاف گفته یا باید بیای امضا کنی که خودت دیوار رو خراب میکنی یا زمین رو ازت میگیریم. اول میخواستم بدونم اوقاف میتونه هم چین کاری بکنه .
    و اینکه ما که زمین رو دیوار کردیم ( فقط دیوار کردیم بدون ساخت و ساز)الان نمیتونیم عیانی بگیریم؟؟
    ممنون از راهنمایی تون

    پاسخ
    • سلام و درود
      بله میتونه اقامه دعوا کنه و دیوار را قلع و قمع کنند.

      پاسخ
  12. سلام روزتون بخیر .لطفا یه سوال من پاسخ بدید.
    پدر من یک زمین هزار متری به همراه خواهرش برادرانش دارد که اوقافی است.به تازگی پدرم تصمیم گرفته که سهمش را به ما بدهد که ما آنجا خانه بسازیم.باید چه کاری انجام بدهیم؟

    پاسخ
  13. سلام و خسته نباشید
    تجمیع یک ملک شش دانگ با ملک مجاور که اوقافی است و ساخت و ساز آپارتمان در قالب قرارداد مشارکت چه حکمی دارد. چه بخشی از بنای جدید وقفی و چه بخشی دارای سند عرصه و اعیان شش دانگ خواهد شد. ممنون

    پاسخ
    • سلام و درود
      به عقیده من با توجه به ظاهر مقررات وقف امکان پذیر نیست. مگر اینکه اداره اوقاف و اداره ثبت ساز و کار و تفاهم نامه مشترکی در این زمینه از نظر داخلی داشته باشند. در هر حال باید اجازه کتبی اداره اوقاف جهت ساخت و ساز کسب شود

      پاسخ
  14. سلام اقای وکیل ، چند زمین اوقافی رو بدون تجمیع کردن جواز ساختمانی گرفته ام .ایا بعد از اتمام و پایان کار ساختمانی و یا قبل از شروع باید بابت تجمیع مبلغی به واقف و یا ورا ث پرداخت کنم .واگر جواب بله هست از نظر مبلغ هزینه فرقی بین قبل از ساخت و بعد از ساخت دارد .سپاسگزارم اگر منو راهنمایی کنید.

    پاسخ
    • سلام و درود
      تجمیع همیشه قبل از ساخت انجام میشود و باید از اوقاف اجازه بگیرید.

      پاسخ
  15. سلام و درود
    نحوه ارزیابی یک ملک اوقافی دارای اعیان چگونه است؟(عرصه به نام اوقاف و اعیانی با سند مالکیت به نام مستاجر می باشد)
    لطفاً به تفکیک توضیح بفرمایید.
    ممنونم.

    پاسخ
    • سلام و درود
      فقط اعیانی ارزیابی می شود. چون عرصه که اوقافی است قابل معامله نمی باشد. منظورتون هم خیلی روشن بیان نکردید.

      پاسخ
  16. سرقفلی مغازه اوقافی (وقف شاه عبدالعظیم) در تهران خریداری شده ۲ سئوال داشتم:
    ۱٫برای دادن اجاره به دیگران باید از اوقاف اجازه بگیرم و درصورت جواب مثبت بعدا مستاجر نمیتونه ادعای مالکیت کنه؟
    ۲٫اگه ناودان رو بخوام عوض کنم نیاز به اجازه اوقاف داره یا میتونم خودم عوضش کنم؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      ۱- اگر مشمول قانو نسال ۵۶ باشه خیلی خطرنامه و این کار شما به منزله انتقال به غیر است حتی اگر با اجازه اوقاف باشد رابطه استیجاری شما قطع میشود هرچند در عمل شاهد چنین رفتارهای پرریسکی هستیم که از منظر حقوقی و تخصصی اصلا توصیه نمی شود
      ۲- از تعمییرات اساسی نیست و میتوانید خودتان اقدام کنید.

      پاسخ
  17. باسلام.ایا برای زمینی که قولنامه ای است،ساختن سوئیت یا چهار دیواری یا حتی الونک روی زمین مزبور از شروط اخذ سند است؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      خیر.شما میتوانید برای زمین بدون اعیانی هم سند اخذ کنید.

      پاسخ
  18. باغی اوقافی(وقف مدرسه عالی شهید مطهری) با سند تک برگ برای فروش گذاشته شده است که در این سند مشتمل بر بندهای زیادی است آورده شده که نمی توان ارزش افزوده ای در این باغ ایجاد نمود اما مالک آن مدعی است که تمام املاک این منطقه وقف مدرسه مطهری است و همه هر گونه فعالیتی خواسته اند در آن انجام داده اند و این بند ها فقط آورده شده و کسی تا کنون ایرادی نگرفته است
    آیا با خرید این باغ می توان به درخت های آن بیفزایم و سیستم آبیاری آنرا ارتقا دهم؟
    و آیا می توانم آن را تفکیک کرده و به قطعات کوچک تر تبدیل کنم؟
    ممنون از پاسختان

    پاسخ
    • سلام و درود
      املاک اوقافی قابل خرید و فروش نیستند. مگر اینکه اعیانی آنها جداگانه سند داشته باشد که تازه باید با اجازه اوقاف یا متولی وقف صورت گیرد.

      پاسخ
      • سلام و وقت بخیر…. در مجاورت خانه ما یک امامزاده و حیاط وجود دارد که در ابتدا بصورت یکجا وقف شده است. منتها بعدا اداره اوقاف برای ساختمان امامزاده یک سند مجزا و برای حیاط آن یک سند جدا گرفته است. آیا اداره اوقاف اجازه تغییر کاربری حیاط رو که سندش هم مجزا هست را دارد؟ یا اجازه اجاره به غیر برای ساخت واحد تجاری و یا مسکونی؟

        پاسخ
        • سلام و درود
          اجازه ساخت و ساز دادن دارد.
          تغییر کاربری هم منوط به مرجعی است که اجازه میدهد و خود اوقاف راسا حق تغییر کاربری ندارد

          پاسخ
    • سلام ایا مستاجر زمین وقفی حق شکایت به عنوان مالک زمین وقفی را دارد و لطف کنید جواب ان را بامواد قانونی بفرمایید ممنون

      پاسخ
        • سلام, وقت بخیر, ما یک ملک داریم که تقریبا پنجاه درصد ان سند داریم و پنجاه درصد ان اوقاف هست و برای گرفتن سند اوقاف اقدام کردیم ایا با پرداخت مبلغ خواسته شده باید نامه خاصی از اوقاف بگیریم برای جواز ساخت و گرفتن سند اعیان.
          تشکر بابت راهنمایی.

          پاسخ
          • سلام و درود
            باید اجازه ساخت اعیانی دریافت کنید

  19. باغی اوقافی که به دلیل عدم رسیدگی تا حدود زیادی خشک شده است با سند تک برگ برای فروش گذاشته شده است در همین سند شرایطی که ذکر شده است امکان هرگونه فعالیت و ایجاد ارزش افزوده را از شما سلب کرده است اما مالک باغ مدعی است که می توان همه کار انجام داد و مشکلی پیش نمی اید و همه در آن محله دارای چنین زمین هایی هستند و هم کار ی کرده اند
    چگونه می توانم مطمئن شوم که می توانم باغ را احیا کنم و در آن ارزش افزوده ایجاد نمایم؟
    ممنون از پاسختان

    پاسخ
    • سلام و درود
      اصلا به اینکه همه یکجور رفتار می کنند توجه نکنید. اساس و بنیان معامله خود را روی زمین سست بنا نکنید. اراضی اوقافی قابل خرید و فروش نیستند مگر در موارد استثنا شده در قانون مدنی.

      پاسخ
      • با سلام بنده زمینی در سال ۹۸از شخصی خریداری کردم گفتن با اوقاف قرارداد میبندید و اجاره میدهیدحدود ۷۰۰متر در محل ساختمانهای بسیاری ساخته شده و بیرون از شهر است و تماما از بنیاد مسکن جواز دارند و قانونی ساخته شده همه خدمات را نیز دارند ولی به تازگی اوقاف به همه آن ساخته ها نامه زده واعلام کرده به قیمت روز باید پول زمین را ۱۰۰درصد بپردازند سوالم اینست که کارشناسی چند در صد قیمت را باید برای اوقاف بگیرد دوم من که نساخته ام و فقط زمینی را خریده ام باید چه کنم و من هم باید ۱۰۰درصد قیمت روز را بدهم یا زمین از دستم رفته و دچار خسارت شدم

        پاسخ
        • سلام و درود
          اوقاف حق فروش ملک وقفی را جز در موارد قانونی مشخص ندارد

          پاسخ
      • با سلام بنده زمینی در سال ۹۸از شخصی خریداری کردم گفتن با اوقاف قرارداد میبندید و اجاره میدهیدحدود ۷۰۰متر در محل ساختمانهای بسیاری ساخته شده و بیرون از شهر است و تماما از بنیاد مسکن جواز دارند و قانونی ساخته شده همه خدمات را نیز دارند ولی به تازگی اوقاف به همه آن ساخته ها نامه زده واعلام کرده به قیمت روز باید پول زمین را ۱۰۰درصد بپردازند سوالم اینست که کارشناسی چند در صد قیمت را باید برای اوقاف بگیرد دوم من که نساخته ام و فقط زمینی را خریده ام باید چه کنم و من هم باید ۱۰۰درصد قیمت روز را بدهم یا زمین از دستم رفته و دچار خسارت شدم

        پاسخ
        • سلام و درود
          زمین وقفی قابل فروش نیست و قانونا اجاره داده می شود با حق ساخت اعیانی

          پاسخ
  20. عرض سلام و احترام
    آیا میشود یک مغازه اوقافی را بدون اجازه اوقاف به شکل یک ورودی پاساژ در آورد؟این موضوع برای سال حدود ۴٨میباشد و تا به اکنون آن راهرو باقیست.اگر این عمل خلاف است چگونه میتوان آن را پیگیری کرد؟

    پاسخ
    • سلام و درود
      اگر اسناد مالکیت دارید بله میشود اقدام کرد. اول تامین دلیل کنید بعدا با اوقاف در جریان بگذارید سپس اقدام قضایی کنید

      پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید