همینکه مبایعهنامه دستی امضاءشده است ملک به مالکیت خریدار انتقالیافته است. فروشنده باید کلیه اسناد و مدارک ملک و بنچاق را بعلاوه استعلامات شهرداری، مالیات و ثبت را آماده کرده و در روز مقرر در محضر حاضر شود و در صورت عدم حضور خریدار گواهی عدم حضور دریافت کند.
سپس میتواند در دادگاه علیه خریدار بابت دریافت باقیمانده ثمن معامله اقامه دعوا کند. معمولاً تا زمانی که دو طرف حضور نیابند فروشنده نمیتواند سند انتقال را امضاء کند و گواهی عدم حضور برای او کافی است.
شما باید با تنظیم دادخواست به خواسته ابطال سند رسمی پلاک ثبتی فلان علیه مالک قبلی و فعلی (طلبکار) اقامه دعوا کنید که پس از اثبات وقوع بیع و تائید آن سند ملک باطل و اگر الزام به تنظیم سند هم خواسته باشید، سند ملک به نام شما صادر خواهد شد.
با تنظیم مبایعهنامه بیع اتفاق افتاده و پدر شما مالک شرعی آن خانه است و نیامدن فروشنده به محضر یا فوت او قبل از انتقال رسمی ملک به نام پدر شما مانع انتقال سند نیست و میتوانید از طریق دادگاه الزام او را به تنظیم سند بخواهید و اگر فوت کند علیه ورثه میتوانید دادخواست بدهید.
باید فروشنده را الزام به ایفای تعهد قرارداد و اصلاح سند کنید. اگر شما زودتر از مالکی خریده باشید که اکنون پارکینگ موردنظر شما در سند او قیدشده باید هم علیه فروشنده و هم آن مالک اقامه دعوا نمایید. اما اگر فروشنده کلاً یک پارکینگ بیشتر نداشته باشد و امکان الزام به ایفای تعهد نباشد بهواسطه تدلیس میتوان قرارداد را فسخ کنید یا با تراضی فروشنده مابهالتفاوت پارکینگ را دریافت کنید.
خریدوفروش اراضی ملی (منابع طبیعی) جرم محسوب میشود و خریدار و فروشنده به یک تا هفت سال حبس و پرداخت جزای نقدی معادل ثمن معامله که اخذشده و نیز رد مال محکوم خواهند شد. بنابراین هیچ قرارداد و راهکاری برای دور زدن قانون وجود ندارد حتی با فرض پذیرش همه خطرات و مشکلات قانونی از سوی خریدار، عمل فوق جرم محسوب میشود.
با توجه به موقعیت زمین و موانعی چون اراضی ملی شده در اینگونه مناطق، بهتر است که قبل از انجام هرگونه معامله یا نوشتن قراردادی به چند نکته توجه کنید؛
- قبل از انعقاد قرارداد به اداره منابع طبیعی منطقه مراجعه کنید و وضعیت ملک را از حیث ملی بودن یا نبودن جویا شوید.
- اگر فروشنده مدعی وجود پلاک ثبتی برای زمین است، به اداره ثبت منطقه مراجعه کنید و ضمن استعلام شفاهی از وجود پلاک ثبتی برای آن زمین، از بازداشتی بودن یا نبودن آن مطلع شوید.
- اگر زمین فاقد پلاک ثبتی است از شورای اسلامی محل یا دهیاری و یا بخشداری و یا اشخاص مطلع و قدیمی در خصوص زمین و مالک آن تحقیق کنید.
- در بنگاه معتمد و عضو اتحادیه مشاورین املاک منطقه قرارداد بنویسید.
- به هویت و مالکیت فروشنده زمین توجه کنید و اسناد و مدارک آنها بهدقت بررسی کرده و تطبیق بدهید.
- حدود قانونی و واقعی ملک را با سند یا نقشه و بن چاق آن مطابقت دهید.
باید قبل از انجام معامله از وکیل مشورت دریافت میکردید حال که قرارداد نوشتهشده است و در آن برای عدم دریافت انشعاب خسارت تعیین کردهاید پس نمیتوانید قرارداد را فسخ کنید و صرفاً باید فروشنده را الزام به ایفای تعهد کنید و در صورت عدم اقدام ناگزیر از مطالبه خسارت تعیینشده هستید و خودتان باید انشعاب اخذ کنید.
بهتر بود در قرارداد شرط میشد، در صورت عدم اخذ انشعاب در طی ۴۵ روز از موعد قرارداد، قرارداد خودبهخود فسخشده و فروشنده علاوه بر استرداد ثمن دریافتی فلان مبلغ بهعنوان خسارت باید به خریدار بپردازد.
اگر متراژ کاشانه دقیقاً ۱۰۰ متر شرط شده و تأکید شده باشد، در این صورت فروشنده صرفاً حق فسخ قرارداد را دارد و نمیتواند بابت اضافه متراژ پولی از خریدار دریافت کند مگر اینکه باهم توافق کنند. اما اگر خریدار مابهالتفاوت را بپردازد و سند به نامش انتقال یابد به معنای توافق است و نمیتواند بعداً اقامه دعوا کند مگر اینکه واقعاً متراژ کاشانه کمتر از ۱۰۵ متر باشد که خریدار حق فسخ دارد و نه حق مطالبه مابهالتفاوت کسری متراژ را مگر با توافق فروشنده.
اگر دو مبایعهنامه و قرارداد جداگانه تنظیمشده باشد، بروز مشکل در یک معامله تأثیری در معامله دیگر ندارد. ولی اگر در قالب عقد معاوضه معامله انجامشده باشد، فسخ یکی در دیگری نیز اثر میگذارد. پس شما میتوانید برای فسخ قرارداد به دادگاه مراجعه کنید که در صورت صدور رأی به نفع شما میتوانید متعاقباً ابطال سند رسمی خانه خود و خلعید و تحویل آن را بخواهید.
ابتدا او را الزام به ایفای تعهد و تحویل پارکینگ کنید در صورت عدم امکان عملی در تحویل آن حق فسخ دارید. ضمناً برابر قانون تملک آپارتمانها پارکینگ و انباری مستقل از کاشانه قابلانتقال به غیر نیست.
معمولاً هنگامیکه وکالت بلاعزل داده میشود، موکل نهتنها حق عزل و برکنار وکیل را ندارد بلکه حق ضمّ و اضافه کردن وکیل دیگری را هم ندارد. اما بااینوجود موکل خودش میتواند از کلیه اختیارات و حقوق مالکانهاش استفاده کند مگر اینکه مانند سؤال فوق حقوق خودش یا حق مالکیت ملک را طی مبایعهنامه به وکیلش انتقال داده باشد که پسازآن هیچ حقی نسبت به آن ملک ندارد.
هرچند اقدام فروشنده در تنظیم مبایعهنامه بهصورت ششدانگ به نام یکی از خریداران منع قانونی ندارد و پیرو توافق شفاهی بوده اما طبق آنچه در ابتدا گفته شد نسبت به سه دانگی که به وکیل دیگر وکالت داده حق ضمّ وکیل دیگری را ندارد.
در دادگاهها باید اصول اسناد در جلسه اول ارائه شود و با کپی در صورت انکار خوانده نمیتوان ادعایی را ثابت کرد مگر اینکه قرائن و اماراتی برای اثبات وقوع بیع موجود باشد مانند کسی که چنانچه پشت چک را امضاء کرده باشید و چک توسط فروشنده نقد شده باشد این موضوع از بانک استعلام میشود. همچنین معرفی شهود میتواند کارساز باشد اما بههرحال کسب مشاوره از وکیل مجرب ضروری است.
همینکه مبایعهنامه تنظیم شد، مالکیت به خریدار انتقالیافته است. اگر در مبایعهنامه تاریخ سند تعیین نشده باشد به ضرر فروشنده است چون در این شرایط هرگاه خریدار بخواهد میتواند او را الزام به تنظیم سند و مطالبه خسارت دیرکرد نماید. فروشنده بعد از امضای قرارداد نمیتواند درخواست وجه بیشتری کند و دعوای او رد میشود.
شما میتوانید در دادگاه اقامه دعوا کنید و او را ملزم به انتقال سند رسمی ملک به نام خود کنید.
اگر به حرفهای فروشنده اطمینان دارید بازهم ریسک نکنید. ابتدا از دفترخانهای که قرار است برای تنظیم سند به آنجا بروید رجوع کنید تا مطمئن شوید کلیه استعلامها وصولشده است یا نه و آیا مشکلی برای انتقال وجود ندارد. پسازآن با یکدیگر به دفترخانه بروید و همزمان با پرداخت الباقی ثمن معامله از او وکالت تامالاختیار و بلاعزل برای آن کاشانه دریافت کنید تا اگر فردا به محضر نیامد بتوانید شخصاً و بدون نیاز به حضور او سند ملک را به نام خود انتقال دهید.
اگر فرض بر این باشد که ملک را به او فروختهاید و عقد بیع جاریشده اما تحویل آن بهواسطه آماده نبودن به آینده موکول شده است، خریدار حق فروش آن را دارد مگر اینکه تا پایان پروژه شرط عدم انتقال شده باشد. اگر خیارات قانونی را ساقط کرده باشید یا اصلاً هیچ خیاری پیشبینی نکرده باشید، حق فسخ ندارید و فقط باید بهواسطه برگشت چکها او را الزام به پرداخت وجه چکها کنید.