فروش املاک وقفی

 

 

با شنیدن عنوان وقف دو چیز بیش از هر چیزی دیگر توی ذهن­مان نقش می­بندد. یکی ملک یا زمین و دوم، غیرقابل‌انتقال و فروش بودن آن. موضوع وقف فرقی نمی­‌کند که زمین، خانه یا هر ملکی باشد (اموال غیرمنقول) ویا گل، ماشین و غیره (اموال منقول). البته باید بدانیم که نمی­‌توان منفعت یا طلب را وقف کرد چون وقف فقط نسبت به اموالی جایز است که با بقای عین و فیزیک یا جسم آن بتوان از آن منتفع شد اعم از منقول و غیرمنقول.

 

وقف عام و وقف خاص

بارزترین مصداق اموال وقفی زمین و ساختمان­‌ها هستند که معمولاً برای امور خیریه، مذهبی و یا پزشکی و امثال آن از سوی مالک آن وقف می‌­شوند. وقتی واقف یعنی مالکی که مال خود را وقف کرده فوت می­‌کند گاهی میان ورثه او اختلاف می‌­افتد و عده‌ای از آن‌ها تصمیم می‌گیرند که مال یا ملک وقفی را بفروشند و پول آن را بین خود تقسیم کنند.

وقف خاص چیست ؟

کسی که می­‌خواهد ملکی را وقف کند یا باید آن را برای افراد محدود و خاصی وقف کند مانند وقف بر فرزندان یا اهالی روستا و غیره که به آن وقف خاص می­‌گویند 

در وقف خاص اصولاً موقوف علیهم یعنی کسانی که از منافع وقف استفاده می­‌کنند پس از فوت واقف نوعی حس و حال مالکیت به مال وقفی پیدا می­‌کنند به‌ویژه اگر متولی و اداره‌کننده آن از بین ورثه تعیین شده باشد

وقف عام چیست ؟

گاهی برای مصارف عامه وقف می­‌شود مانند ساختن مسجد و بیمارستان که به آن وقف عام گفته می­‌شود.

.

… چند سوال:

•  اولاً آیا متولی یا موقوف علیهم حق فروش ملک وقفی را دارند؟
• ثانیاً پس از فروش آیا درآمد حاصل از آن بین آن‌ها را قابل‌تقسیم است یا خیر؟
• ثالثاً اگر املاک وقفی قابل‌فروش باشند آیا شرایطی برای فروش آن‌ها در قوانین تعریف‌شده است؟

املاک وقفی و فروش آنها

قاعده این است که املاک پس از وقف قابل‌ فروش نیستند؛ بنابراین به‌صرف اینکه از زمان وقف مثلاً ۱۰۰ یا ۲۰۰ سال گذشته باشد مجوزی برای فروش آن در اختیار متولی یا موقوف علیهم قرار نمی‌دهد.

اما من با شما رازی را به اشتراک می­گذارم که با استفاده از فرمول آن می­‌توانید از روش فروش املاک وقفی یا اوقافی مطلع بشوید.

 

۴ گروه از املاک وقفی قابل‌ فروش هستند؛

۱- خراب‌شده باشند.

۲- خوف و بیم خراب شدن آن در آینده نزدیک برود.

۳- بین موقوف علیهم اختلاف بروز کند و بیم خونریزی برود.

۴- بین موقوف علیهم اختلاف بروز کند و بیم تخریب ملک وقفی قابل پیش­بینی باشد.

البته باید در نظر داشته باشید که این چهار گروه از املاک وقفی قابل‌ فروش زمانی از طریق قرارداد بیع قابل‌ فروش هستند که دو شرط ذیل فراهم نباشد:

۱- عمران و بازسازی آن بسیار سخت و با مشکل مواجه باشد.

۲- در صورت قابلیت عمران، هزینه سنگینی نیاز باشد و کسی حاضر به تأمین هزینه آن نباشد.

پس متوجه شدیم که چهار گروه از املاک با لحاظ دو شرط قابل‌ فروش به غیر هستند اما در ادامه ببینیم که آیا پول حاصل از فروش املاک وقفی بین ورثه یا موقوف علیهم قابل‌تقسیم است یا خیر.

قانون فروش املاک وقفی

طبق قانون اوقاف، درآمد حاصل از فروش املاک وقفی با تشخیص هیئت تحقیق اوقاف در مواردی که به نظر واقف (وقف کننده) نزدیک باشد صرف می­‌شود و اگر مورد مصرفی شبیه آنچه واقف نظر داشته پیدا نشود درآمد حاصل از فروش ملک یا سایر اموال وقفی را صرف هرگونه امور خیریه­‌ می­‌کند.

نتیجه اینکه اگر وارث واقف هستید یا جزء موقوف علیهم در مورد وقف خاص می­‌باشید اصلاً فکر نکنید که پس از فروش ملک وقفی سهمی از آن می­‌برید یا ملکی جایگزین آن خریده می‌­شود و سند آن به نام شما انتقال داده می‌شد و اصلاً چنین چیزی نه در قانون مدنی و نه در قانون اوقاف و امور خیریه پیش‌بینی‌نشده است. خیالتان تخت چون املاک اوقافی یا وقفی به‌سادگی قابل‌فروش نیستند و پس از فروش با شرایطی که گفته‌شده چیزی دست شمارا نخواهد گرفت. ضمناً فروش ملک اوقافی جرم محسوب می­‌شود و تحت عنوان فروش و انتقال مال غیرقابل‌تعقیب است.